buddhachannel Lokassa Buddhika Paramparāyo
Uisang: Paṭiccasamuppāda-ācariya

Uisang: Paṭiccasamuppāda-ācariya

« Ekaṃ pattaṃ ekakaṃ na patati. Sā vātena, utunā, sākhāya, vuṭṭhiyā, bhūmiyā ca sahā patati. Evaṃ sabbasaṅkhārā honti. » — Koriyā Jīvantā Dāyajjā (625-702)

Koriyā Jīvantā Dāyajjā

UISANG (의상, 義湘) - (625-702)

Paṭiccasamuppāda-ācariya

« Ekaṃ pattaṃ ekakaṃ na patati. Sā vātena, utunā, sākhāya, vuṭṭhiyā, bhūmiyā ca sahā patati. Evaṃ sabbasaṅkhārā honti. »

Yadā Koriyā pabbate vicaranti, tadā kadāci atipācīnassa rukkhasa santike tiṭṭhanti. Tassa khandho acalo viya dissati. Api ca, tassa samantato jīvitaṃ niccaṃ sañcarati. Mūlāni bhūmiṃ pavesenti. Udakaṃ mandamandaṃ pattesu upaṭṭhahati. Sakuṇā tatra nīḍaṃ karonti. Kīṭā tatra paṭisaraṇaṃ labhanti. Sevālā tassa cammaṃ chādeti. Vāto tassa ākāraṃ rūpeti. Tasmiṃ rukkhe kiñci attanā na saṅvijjati. Uisangassa pana sakalaṃ jīvitaṃ idaṃ dassetuṃ yuttaṃ ahu: na hi kiñci ekakaṃ, sabbasaṅkhārā aññamaññaṃ paticca saṅvijjanti.

Cha-visaṭṭhi-vassake jāto, Sillā-raṭṭhe, so Koriyā-raṭṭhe vaḍḍhi, yattha buddhasāsanaṃ uḷāraṃ vuddhiṃ gacchi. Atiyuvā hutvā, so suttānaṃ adhigame samarpito ahu. Tassa paññā tikkha ahu, api ca so na kevalaṃ ñāṇaṃ gavesi. So jīvite attānaṃ aññamaññaṃ bandhantaṃ, vibhedehi atikkamma, bujjhituṃ ākaṅkhi.

Ayaṃ gavesanā taṃ aññassa yuva-bhikkhuno santikaṃ pesesi, yo visesa-niyatiyā yutto ahu: Wonhyo nāma. Te dve mittā dīghaṃ kālaṃ paṭhitā, bhāvitā, vīmaṃsitā ca. Te ekaṃ sacca-pipāsaṃ ca ekaṃ Cīna-mahā-ācariye abhinandanaṃ ca bhajīsuṃ. Te saha Tang-Cīnaṃ gantukāmā ahesuṃ, samuddam pi atikkamituṃ niṭṭhaṃ gatā, sakāle mahā-ācariyehi paṭṭhiṃ adhigamituṃ. Niyati icchi, yesaṃ maggo vibhajāpeyyā. Wonhyo Koriyā-raṭṭhaṃ paccāgantuṃ icchi.

Uisango attanā yātraṃ ajjhuttari. So na jānāsi ajja pi, yāyaṃ tassa saṅkappe niccalatā Koriyā-buddhasāsanassa itihāsaṃ parivatteyyā ti.

Cīna-raṭṭhe so ācariyaṃ Zhiyan (智儼) upasaṅkami, yassa Huayan-paṭipattiyā desanā nava-dassanāni vivari. Avataṃsaka-suttāni tatra evaṃ paṭhitāni, yathā mahantī lokassa dassanā, yattha ekekaṃ dhammaṃ sabbe aññe paṭibimbeti, yattha eko eko satto anantajīvita-sabbattāya upagacchati.

Ayaṃ cintanā Uisangaṃ kampesi. So taṃ na amuttaka-vādaṃ addasa. So tatra bhūta-sabhāvaṃ eva paṭijāni. Pabbatā valāhakehi vinā na saṅvijjanti. Nadiyo vuṭṭhiṃ paticcenti. Vanāni bhūmikehi vinā na bhaveyyuṃ. Manussā aññehi manussehi vinā appa-paṭibhānā bhaveyyuṃ.

Ekekaṃ bhāvaṃ sabbesaṃ aññesaṃ lakkhaṇaṃ dhāreti.

Dīgha-kālaṃ adhigamanto, Uisango saka-janapadaṃ paccāgami. So idaṃ ñāṇaṃ appesu sissesu gopetuṃ sakkā ahu. So pana viparītaṃ taṃ vipulaṃ saṃkilesi. So Buseoksa-vihāraṃ patiṭṭhāpesi, yassa bhūmi-bhāgā ajja pi pabbata-rekhāhi saddhiṃ anurūpā viya dissanti. Tassa kuṭṭake vicaraṇena, paṭijānāti yāyaṃ bhavaṇa-kammā eva desanā hotī ti. Kiñci na desassa adhipateyyaṃ gavesati. Bhavaṇā pāsāṇehi, rukkhehi, ālokena ca, utūhi ca saddhiṃ saṃlapanti.

Taṃ ṭhānaṃ tassa paṭiṭṭhāpakassa cintanāya paṭibimbo hoti. Jīvituṃ nāma na kadāci ekaṃ ṭhānaṃ adhivāsituṃ. Taṃ amhākaṃ paritato vattehi saddhiṃ sammā sambandhaṃ pavesetuṃ. Uisangena chaḍḍitehi granthehi, sabbato pāsiddhatamaṃ Ekayāna-Dhammadhātu-paṭirūpaṃ (Hwaeom ilsŭng beopgye do) nāma. Paṭhama-dassanena, taṃ suttalikha-rūpaṃ viya dissati. Sacca-vasena pana, taṃ gambhīraṃ ñāṇaṃ pāteti: loko na vibhattānaṃ aṅgānaṃ saṅkileso. So jīvita-jālaṃ, yattha eko eko satto sabbe aññe paṭibimbeti, yathā Inda-jālaya anantāni ratanāni, ekekaṃ sabbe aññe paṭibimbeti attanā pabhāvaṃ na haritvā.

Ayaṃ dassanā vibhedāni na nijjāpeti. Sā tesaṃ atthaṃ deti. Sambaddhā bhavituṃ nāma na samānatā. Taṃ ekasmiṃ bhūta-sabhāve saṃbhajituṃ, attanā visesa-bhāvaṃ rakhituṃ.

Sata-vassesu, ayaṃ cintanā Koriyā-ādhyātmika-cittaṃ gambhīraṃ akāsi. Sā ācariye, silpiye, bhavaṇa-kārake ca, vihāra-uyyāna-saṅkappa-vidhiṃ pi pādeti. Sā ajja pi lokassa deseti, yo pārisarika-paccūṭṭhānehi, sāmājika-vibhedāni ca, amhākaṃ samāñña-uttarāyittāya punappāvuttāya ca sammukhaṃ hoti.

Siyā ayaṃ Uisangassa mahatī sikkhā. Na mayaṃ kadāci kevalaṃ puggalā. Mayaṃ jīvita-sambandhā. Ekekaṃ vacanaṃ aññaṃ parivatteti. Ekekaṃ mettā-kammaṃ vipula-cakkaṃ upagacchati. Ekekā hiṃsā lakkhaṇaṃ chaḍḍeti. Ekekaṃ karuṇā-kammaṃ pi ca. Idaṃ pajānanto, amhākaṃ loka-vāsa-vidhi parivattati. Mayaṃ kevalaṃ etaṃ pucchituṃ viramāma:

« Kiṃ me paṭilabhitabbaṃ? »
« Kiṃ ahaṃ mayā paritato posemi? »

Tadā maggo amhehi vipulataro hoti. Paññā ca attanā adhigamo na hoti. Sā sabbe satte bandhantassa adissara-tantiṃ upaṭṭhātuṃ upāyo hoti.

---

Uisangato Āgatā Paṭipatti

Adissara-bandhānaṃ Kammābhyāso

« Mayaṃ yaṃ karoma, taṃ amhesu na tiṭṭhati. »

Attano divasassa sāmāñña-khaṇaṃ vīṇā. Yathā: attano bhojanaṃ sajjetha, cāya-pāniyaṃ pivetha vā, potthakaṃ vivaretha vā.

Ārabhitūna pure, muhuttaṃ attānaṃ nivattetha.

Attānaṃ pucchatha:

Na cirena bujjhissatha, yāyaṃ atisukumaṃ kammaṃ sata-sattānaṃ, tiracchānānaṃ, rukkhānaṃ, nadīnaṃ, utūnañca, sippa-paṭibhānānañca sambandhaṃ karoti.

Eka-sattāhaṃ, divase divase attano vāyāma-gato vastuṃ vā kammaṃ vā vīṇā, evaṃ tassa sambhavitaṃ sambandha-saṅkhārāni upagacchatha. Mandamandaṃ, paṭisaṅkhārā paṭipajjanti. Kataññutā paricayaṃ paṭibādheti. Satipaṭṭhānaṃ udāsinataṃ paṭibādheti. Uttarāyittā attanā-sahāya-bhāvassa mohaṃ paṭibādheti.

---

Yaṃ Uisango Amhe Saṃkileseti

Uisango na amhe loka-bhāraṃ dhāretuṃ yācati. So amhe etaṃ paṭijānituṃ nimanteti, yāyaṃ mayaṃ tassa bhāgo homā ti. Yadā mayaṃ bujjhāma, yāyaṃ amhākaṃ bhāvo dassara-adassara-bandhehi tantito, tadā mayaṃ dīpā viya jīvituṃ viramāma. Mayaṃ sambandha-pāraṅgatā homāma. Siyā ayaṃ tassa ācariyassa ekassa sundaratamassa dāyajjo.

So amhe anussāreti, yāyaṃ rukkha-balaṃ na kevalaṃ tassa khaṇḍhato āgacchati, api ca yāni mūlāni vanena saha bhajīyati. Paññā ca manussassa na yaṃ so attanā sañcināti, api ca yaṃ so jīvita-sattehi saddhiṃ poseti, tassa guṇenāti.

---

Nigamana

Yaṃ Uisangaṃ visesaṃ karoti, taṃ na kevalaṃ tassa bahussutattaṃ. Taṃ tassa etaṃ paṭijānāpetuṃ sāmmattaṃ, yāyaṃ kiñci na ekakaṃ saṅvijjati. Ayaṃ ñāṇa-paṭilābho ajja pi parisara-vijjaṃ, jīvita-vijjāyo, mānusa-sambandhāni ca, amhākaṃ pathavī-vāsa-vidhiṃ ca sicati.

Adissara-bandhāni Saṃyojetuṃ

---

*aliénor & alain*

*buddhachannel*

←