Dogen Zenji: Paccuppannabhāva-nimmātā
Paccuppannabhāva-nimmātā
Nidāna: Kāyacittaṃ ekattaṃ
Jenācariyānaṃ vaṃse, Dogen Zenji (1200–1253) visesaṭṭhāne tiṭṭhati. Sace Bodhidhammo Cina-dese Jhanassa (Chan) pāṇaṃ āhari, Dogeno Japana-dese dṛḍhatañca paramatthika-gambhīratañca pāvesi, yaṃ Jhanaṃ (Zen) ekasmiṃ kevale bhāvanā-vidhimhi adhimattaṃ akāsi: loka-vāsanaṃ ekamaggaṃ. Soto-sampradāyassa paṭṭhāpako Dogeno suddha-Zazenassa puriso, yo desesi yattha bhāvanā bodhiṃ pāpuṇituṃ maggo na hoti, api ca saṃvattana-bodhi eva.
Paṭhamo Bhāgo: Suddha-saccassa gavesanā
Pubba-bodhi ca attabhāva-kaṅkhā ca. Atiyuvā anātho hutvā, Dogeno bālya-kālāto yeva jīvitassa khana-bhaṅgurattāya pahato. Mātuṃ sarīra-ḍahana-pūjāya upaṭṭhahanto, so sabbadhammānaṃ aniccataṃ gambhīraṃ adhigacchi. Ayaṃ pahāro taṃ sabba-jīvitaṃ byādhentaṃ pañhaṃ pucchāpesi: «Sace sabbe sattā Buddha-dhammatāya yuttā, kasmā ācariyā ajjhapi paṭipadāya bodhiṃ gavesanti?»
Cina-dese tirayātrā. Catu-vīsatī-vassiko hutvā, attano kāle Japana-desassa desanāhi asammatuṭṭho, so Cina-desaṃ bhayānakaṃ yātraṃ ārabhi. Bahūnaṃ ācariyānaṃ santike atīva pūjā-vidhīsu sūpatthitattā kamanāni labhitvā, so Tiantong-pabbata-vihāre Rujing-ācariyaṃ samagami. Tattha, rattindiva-nisajjaṃ karonto, Dogeno "kāyacittānaṃ vissajjanaṃ" (shinjin datsuraku) addasa. So avagacchi, bodhi abhibhavanaṃ na hoti, api ca vivattanaṃ.
Dutiyo Bhāgo: Suddha-Zazenassa desanā
Paṭipatti bodhi eva (Shusho-itto). Dogenassa parivattanaṃ paṭipattiyā (bhāvanā) ca bodhiyā ca bhedaṃ paṭikkhipati. Tassa matena, Zazene nisīdituṃ (āsīna-bhāvanā), Buddho bhavituṃ "kammaṃ" na hoti, api ca paccuppanna-khaṇe yeva Buddha-dhammataṃ pākaṭaṃ kattuṃ. Ayaṃ upagāḷha-vidhi, Shikantaza («nisīditvā eva») iti vuccati, Soto-sampradāyassa mūlaṃ ahosi.
Likhanaṃ bodhi viya. Dogen attano dassanaṃ mahanta-potthake, Shobogenzo (Saddhamma-cakkhu-nidhānaṃ) nāmake, likhitvā ṭhapesi. Ayaṃ potthako, atulitāya dārśanikagambhīratāya yutto, neva vādagāmika-potthako, api ca pāṭhakassa cittaṃ saddesu atikkamitvā parivattetuṃ upakaraṇaṃ. Tattha so suññataṃ, kālaṃ (Uji - sattā-kālaṃ) ca khaṇa-saccaṃ ca vicinoti.
Tatiyo Bhāgo: Paṭṭhāpakassa vacanāni (Shobogenzato uddhaṭāni)
Dogenassa matena, sabbakāle sampatti-okāso atthi. Imāni tassa tikkhāni vicārāni kānici:
«Buddha-maggaṃ sikkhatuṃ nāma attānaṃ sikkhituṃ. Attānaṃ sikkhatuṃ nāma attānaṃ pamajjituṃ. Attānaṃ pamajjituṃ nāma sabbasattehi anumoditaṃ bhavituṃ.»
«Mā cintetha, paṭipatti bodhiṃ neti. Paṭipatti bodhi eva.»
«Zazen samādhi-sikkhanā na hoti. Zazen dhamma-dvāraṃ, yaṃ pītiṃ neti, sabbabhāvassa paṭipatti-sacchi-karaṇaṃ.»
«Sace yattha tumhe attha, tattha saccaṃ na vindatha, kuto taṃ vindituṃ iccheyyātha?»
Kasmā Dogeno Buddhachannel-atthāya thambho hoti?
Dogeno no attha-bandhanato rakkhati. Phala-nipphatti-lokasmiṃ, so no anussāreti, kammassa aggho attano suddha-sampadāya tiṭṭhati, lābha-icchāya vā paññāṇa-icchāya vā vinā. Tassa desanā ṭhitiyā uḷāratāya nimantaṇaṃ.
aliénor et alain delaporte-digard
buddhachannel — Lokassa paramparāyo, ajja-atthāya paññā