བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཆེན་པོ་རྣམས་ལོ་རྒྱུས་ལས་སྐྱོབ་པའི་གཏེར་མཛོད།

བོད་ཀྱི་ཆོས་སྐད་འདི་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ཆེས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པ་འདི་ཚིག་རྒྱན་ཙམ་མ་ཡིན། དུས་རབས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་བདུན་པའི་བར་དུ། ལོ་ཙཱ་བ་དང་། དགེ་འདུན་པ། རྣལ་འབྱོར་པ། མཚན་ཉིད་རིག་པ་བ། ཡིག་མཁན་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཉར་ཚགས་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་བསྒྲུབས་ཡོད། འགལ་ཟླ་འདི་ཧ་ཅང་གསལ་ཏེ། དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པ་ནས་བཟུང་ནང་ཆོས་རིམ་བཞིན་རྒྱ་གར་གྱི་འབྱུང་གནས་ནས་མི་མངོན་པར་གྱུར་ཀྱང་། དེའི་རིག་གཞུང་གི་ཤུལ་བཞག་མང་ཆེ་བ་བོད་དུ་གནས་ཐུབ་པ་བྱུང་། བོད་ནི་རྒྱ་གར་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་མཛོད། དུས་རབས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་གསུམ་པའི་བར། རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜིཏ་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་དང་། ཞི་བ་འཚོ། ཨ་ཏི་ཤ་སོགས་དེ་བཞིན་ནཱ་ལནྡཱ་དང་། བི་ཀཱ་མ་ལ་ཤཱི་ལ། ཨོ་དན་ཏ་པུ་རི་བཅས་ཀྱི་མཁས་པ་མང་པོ་བོད་དུ་ཕེབས། ནཱ་ལནྡཱ་དང་། བི་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ། ཨོ་དན་ཏ་པུ་རི་སོགས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་མང་པོ་དར་རྒྱས་བྱུང་། དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པ་དང་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་ཏུར་ཀ་དང་ཨབ་གྷན་གྱི་དམག་དཔུང་གིས་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་དག་གཏོར་སྐབས། ལེགས་སྦྱར་གྱི་གཞུང་མང་པོ་ཞིག་མེད་པར་གྱུར། འོན་ཀྱང་དེ་དག་གི་བོད་བསྒྱུར་མ་ད་ལྟའང་གནས་ཡོད། དེས་ན་དེང་སྐབས་རྒྱ་གར་གྱི་གཞུང་འགའ་ཞིག་བོད་བསྒྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་མ་གཏོགས་མི་ཤེས། བོད་ཀྱི་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་གྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཆེན་པོ་གཉིས། བཀའ་འགྱུར་ནི། (« སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་བསྒྱུར་བ། ») དེའི་ནང་དུ་མདོ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ། འདུལ་བའི་གཞུང་རྣམས་འདུས་ཡོད། པོད་བརྒྱ་ནས་བརྒྱ་དང་བཅུའི་བར་ཡོད། བསྟན་འགྱུར་ནི། (« བསྟན་བཅོས་བསྒྱུར་བ། ») དེའི་ནང་དུ་མཚན་ཉིད་རིག་པ། ཚད་མ། སེམས་ཁམས་རིག་པ། གསོ་བ་རིག་པ། སྐར་རྩིས། སྙན་ངག སྒྲ་རིག་པ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པའི་འགྲེལ་བ་རྣམས་འདུས་ཡོད། པོད་ཉིས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཡོད། བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་གཉིས་ཀར་བསྡོམས་པས་ཚིག་ས་ཡ་མང་པོ་ཡོད། དགོན་པ་དང་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཆེན་པོ། ༡༩༥༠ ལོའི་གོང་དུ། ཉར་ཚགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་གཙོ་བོ་ནི། འབྲས་སྤུངས་དགོན། དགེ་འདུན་པ་ཁྲི་ཚོ་གཅིག་ཙམ་བཞུགས་ཡོད། མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་། ཚད་མ། སྒོམ་ཉམས་ལེན་བཅས་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཆེན་པོ། སེ་ར་དགོན། རྩོད་པ་སློབ་གཉེར་གྱི་ལྟེ་གནས་གཙོ་བོ། ལག་བྲིས་མ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད། དགའ་ལྡན་དགོན། ཙོང་ཁ་པས་གསར་འཛུགས་མཛད། དཔེ་མཛོད་ཁང་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དགོན། པཎ་ཆེན་བླ་མའི་གདན་ས་རྒྱུན་འཛིན། ས་སྐྱ་དགོན། སྤྱིར་བཏང་ཁྱད་དུ་འཕགས་ཤིང་། དེའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ད་ལྟའང་ལག་བྲིས་གནའ་རབས་པ་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་བཞུགས་ཡོད། འགའ་ཞིག་ད་དུང་དཀར་ཆག་ཆ་ཚང་བཀོད་མེད། རྒྱ་ནག་དམག་དཔུང་འབྱོར་བ། ༡༩༥༠ ལོར་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དམག་དཔུང་བོད་ལ་འཛུལ་བ་ནས་དུས་སྐབས་ཤིག་འགོ་ཚུགས།སྡུག་རྩུབ་ཅན་ཞིག་བྱུང་།འགོ་སྟོད་དུ་དགོན་པ་ཁ་ཤས་གནས་ཐུབ་པ་བྱུང་། དེ་རྗེས་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་གོད་ཆག་བྱུང་། ༡༩༦༦ ནས་ ༡༩༧༦ ལོའི་བར་དུ་གཏོར་བརླག་ཆེན་པོ་བྱུང་། དགོན་པ་རྣམས་སྒོ་བརྒྱབ་པ་དང་། སྐུ་རྟེན་གཏོར་བ། དཔེ་མཛོད་ཁང་མེར་བསྲེགས་པ། ལག་བྲིས་མ་འཐོར་བ། རིག་རྩལ་གྱི་ལས་རིགས་བསྲེགས་པ་བཅས་བྱས། དེབ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་མེད་པར་གྱུར། ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་འགའ་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་ལྷག་དུས་སྐབས་དེར་གཏོར་བརླག་བྱས་པ་དང་ཡང་ན་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་བྱུང་བར་བརྗོད། གཞུང་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བསྐྱབས་པ། བསོད་ནམས་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་མ་མང་པོ་ཞིག་གཏོར་བརླག་མ་བྱུང་གོང་ནས་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕེབས། ༡༩༥༩ ལོར་ལྷ་ས་གྱེན་ལོག་རྗེས་ན་གཞོན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དང་མཉམ་དུ་བོད་ནས་ཕེབས། ཁོང་ཚོའི་ཁ་ཆེ་བའི་ནང་དུ་ལག་བྲིས་དང་། ཤིང་པར། ཆོས་གཞུང་། ཡིག་རྙིང་སོགས་འཁྱེར་ཡོད། སྐབས་རེ་གཡག་གི་རྒྱབ་ལ་བཀལ་བ་དང་ཡང་ན་གོས་ཀྱི་ནང་དུ་སྦས་པ་ཡང་བྱུང་། དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་བོད་གསར་པ། བསྐྱར་དར་བྱུང་བ་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་དུ་ཡིན། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དང་ཡིག་ཚགས་ཁང་། ༡༩༧༠ ལོར་གསར་འཛུགས་བྱས་ཤིང་། དེར་ལག་བྲིས་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚགས། ངག་ཐོག་གི་ཟིན་ཐོ། པར་རིས་བཅས་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད། དེ་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་གི་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཆེས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་། རིག་གཞུང་ཤུལ་བཞག་ཉར་ཚགས་བྱེད། བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པ་སློབ་གཉེར་ཁང་། མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཞིབ་འཇུག ད་ལྟ་གནས་པ་གང་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཤུལ་བཞག་མེད་པར་གྱུར་མེད། བཀའ་འགྱུར་ཕལ་ཆེར་ཆ་ཚང་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། བསྟན་འགྱུར་ཕལ་ཆེར་ད་དུང་གནས་ཡོད། ལག་བྲིས་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་ཉར་ཚགས་བྱས་པ་དང་། སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དྲ་ཐོག་ཏུ་བཞག་ཡོད། ད་ལྟ་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྣམ་གྲངས་ཁག་གིས་རྒྱ་གར་དང་། བལ་ཡུལ། འབྲུག སོག་ཡུལ། ཡོ་རོབ། བྱང་ཨ་མེ་རི་ཀ་དང་བོད་རང་གི་ནང་དུ་འཐོར་བའི་བོད་ཀྱི་དཔེ་ཚོགས་རྣམས་དམིགས་བསལ་གྱིས་པར་ལེན་པ་དང་དྲ་ཐོག་ཏུ་འཇུག་བཞིན་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཤུལ་བཞག་གི་ངོ་མཚར། ལོ་རྒྱུས་ནང་གི་རིག་གཞུང་གི་ངོ་མཚར་ཆེས་ཆེ་བ་ཞིག་ནི། བོད་ཀྱིས་རྒྱ་གར་རང་ཉིད་ནས་བོར་བརླག་ཏུ་སོང་བའི་རྒྱ་གར་གྱི་དུས་དཀྱིལ་བའི་ནང་པའི་བསམ་བློའི་ཆ་ཤས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཉར་ཚགས་བྱས་ཐུབ་པ་དེ་ཡིན། ནཱ་ལནྡཱའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་མེར་འཚིག་སྐབས། མང་པོ་ཞིག་གིས་ཤུལ་བཞག་དེ་རྟག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་སོང་སྙམ་ཡོད། འོན་ཀྱང་དུས་རབས་མང་པོ་ཞིག་གི་གོང་ནས། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཚོས་གཞུང་ལམ་རེ་རེ། འགྲེལ་བ་རེ་རེ། ཚད་མ་དང་། སྒོམ། གསོ་བ་རིག་པ། མཚན་ཉིད་རིག་པ་བཅས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རེ་རེ་བརྩོན་པས་བཤུས་ཡོད། དེ་བས་ད་ལྟའང་ཞིབ་འཇུག་པ་ཞིག་གིས་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་། ཐོགས་མེད། དབྱིག་གཉེན། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་བཅས་ཀྱི་བསྟན་པ་འགའ་ཞིག་ལ་གོ་བ་ལོན་འདོད་ན། ཁོང་གིས་བོད་བསྒྱུར་ལ་བརྟེན་པ་མང་པོ་ཡོད། དེས་ན་བོད་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་སའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན། དེ་ནི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་དྲན་གསོའི་གཏེར་མཛོད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། གཏེར་མཛོད་དེ་དམག་འཁྲུག་དང་། གྱེན་ལོག་སོགས་བྱུང་བར་མ་ལྟོས་པར་ད་ལྟའང་འཛམ་གླིང་ལ་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཆེས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

ཨ་ལི་ཨེ་ནོར་དང་ཨ་ལན་དེ་ལ་པོར་ཏེ་དི་གཱར་ད། སངས་རྒྱས་བརྒྱུད་ལམ་ཧྥ་རན་སི།